Razgovori o Jugoslaviji – Vidovdanski ustav: između državnog jedinstva i političkih podela

U okviru programa „Razgovori o Jugoslaviji”, 28. juna 2026. godine u 18 časova u Muzeju Jugoslavije biće održan razgovor posvećen prvom Ustavu Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, tzv. Vidovdanskom ustavu, usvojenom od strane Ustavotvorne skupštine na dan 28. juna 1921. godine.

Donet u složenim političkim i međunarodnim okolnostima nakon Prvog svetskog rata i stvaranja zajedničke države 1918. godine, Vidovdanski ustav bio je pokušaj definisanja institucionalnih temelja novog državno-političkog poretka. Istovremeno, zbog načina njegovog donošenja, i načela i odredbi koje je ponudio u vezi sa organizacijom države i odnosom između centralne vlasti i pojedinih oblasti, sve uz sporna pitanja političke reprezentacije, ovaj ustavni projekat izazvao je brojne polemike koje će obeležiti buran politički život međuratne Jugoslavije.

Kroz razgovor ćemo se osvrnuti na političke prilike u kojima je Ustav nastao, različite vizije jugoslovenske države koje su se sukobljavale tokom ustavotvornog procesa, kao i na mesto i značaj Vidovdanskog ustava u kasnijim tumačenjima jugoslovenske istorije.

Ulaz je slobodan.

Učestvuju:

dr Srđan Milošević, istoričar i pravnik, vanredni profesor na Pravnom fakultetu Univerziteta Union u Beogradu

dr Zoran Bajin, istoričar, naučni saradnik pri Institutu za noviju istoriju Srbije, Beograd

Moderira:

Branka Blizanac, studentkinja istorije na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu i članica Studentskog kluba Muzeja Jugoslavije

***

Srđan Milošević (1982) diplomirao je istoriju na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu,  a studije prava završio na Pravnom fakultetu Univerziteta Union u Beogradu, gde danas predaje. Doktorirao je na Odeljenju za istoriju Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, kao i na Pravnom fakultetu Univerziteta Union u Beogradu i Pravnom fakultetu Univerziteta Milano-Bikoka u Italiji. Njegova istraživačka interesovanja obuhvataju političku, društvenu i pravnu istoriju Jugoslavije i Srbije u 20. veku, a posebno pitanja ideologije, političkih institucija, ljudskih prava i postsocijalističke tranzicije. Autor je brojnih naučnih radova i monografija i učesnik domaćih i međunarodnih istraživačkih projekata iz oblasti savremene istorije.

Zoran Bajin (1982) diplomirao je istoriju na Filozofskom fakultetu, specijalističke studije međunarodne politike završio na Fakultetu političkih nauka, a doktorsku disertaciju odbranio na Katedri za istoriju Jugoslavije Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu. Glavna oblast njegovih istraživanja  je politička i diplomatska istorija Jugoslavije. Autor je monografije Spalajković: diplomata i kontrarevolucionar (Novi Sad: Prometej, 2021). Trenutno radi, zajedno sa istoričarom Petrom Žarkovićem, na priređivanju dnevničkih beležaka Koče Popovića. Jedan je od autora izložbe Muzeja Jugoslavije „Dan vredan veka ‒ 1 decembar 1918.” (2018).

Branka Blizanac (2000) je studentkinja istorije na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Saradnica je Studentskog kluba Muzeja Jugoslavije, gde je angažovana pri realizaciji programa za posetioce. Urednica je publikacije (Ne)izbrisive niti sećanja, nastale nakon održanih autorskih radionica na temu ženske porodične istorije. Članica je Centra za jugoslovenske studije. Njena akademska interesovanja obuhvataju polja društvene istorije Jugoslavije, kulture sećanja i procesa memorijalizacije, kao i ženske istorije i feminističke teorije.